YADROFIZIK JARAYONLARDA DINAMIK SIMMETRIYA VA SAQLANISH QONUNLARI

Simmetriya xossalari fizik sistemalarning fundamental xossalariga taaluqli bo‘ladi. Lekin tabiatning barcha qonunlari ham har qanday qayta tashkillashishilarga ya’ni simmetriya operatsiyalariga nisbatan doimo invariant bo‘la olmaydi. Masalan, geometrik o‘xshashlik tamoyilini har doim ham fizik qonunlarga qo‘llab bo‘lmaydi. R. Feynman gugurt cho‘plaridan qurilgan “saroy” modelini misol tariqasida keltirib, uni haqiqiy o‘lchamlargacha kattalashtirsa, o‘zining og‘irligi tufayli qurilish vayron bo‘lishligini ko‘rsatib o‘tgan.