EKOLOGIK ATAMALARNI TILSHUNOSLIKDA O‘RGANISH: LEKSIK-SEMANTIK, TERMINOLOGIK VA DISKURSIV YONDASHUVLAR.

Ushbu maqolada ekologik atamalarni tilshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganish masalasi leksik-semantik, terminologik va diskursiv yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi ekologik muammolar, iqlim o‘zgarishi, “yashil iqtisodiyot”, biologik xilma-xillik, chiqindilarni boshqarish va barqaror rivojlanish kabi tushunchalarning ilmiy, huquqiy, ommaviy axborot va ta’lim diskursida faol qo‘llanayotgani bilan belgilanadi. Ekolingvistika XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab til va muhit munosabatlarini o‘rganadigan yo‘nalish sifatida shakllangan bo‘lib, hozirgi davrda ekologik terminologiya, ekologik diskurs, metaforalar, baholovchi birliklar va til siyosati masalalarini ham qamrab olmoqda. Tadqiqotda ekologik atamalarning o‘zbek tilidagi ifodalanishi, ularning xalqaro terminlar bilan munosabati, kalkalash, o‘zlashma, sinonimik variantlilik va normativ muvofiqlik masalalari tahlil qilindi. Maqola uchun BMT tizimidagi ekologik lug‘atlar, O‘zbekistonning “yashil iqtisodiyot” va iqlim siyosatiga oid rasmiy hujjatlari hamda ekologiya sohasida o‘zbek tilidagi atamalar lug‘atini shakllantirish zarurligi haqidagi rasmiy ma’lumotlar asos qilib olindi. Natijalar ekologik terminologiyada “iqlim o‘zgarishi”, “issiqxona gazlari”, “dekarbonizatsiya”, “biologik xilma-xillik”, “ekotizim”, “yashil iqtisodiyot”, “karbon izi”, “strategik ekologik baholash” kabi birliklar faol yadroni tashkil etishini ko‘rsatadi. Xulosa sifatida ekologik terminlarni yagona imlo, aniq semantik chegaralar va sohaviy izohli lug‘at asosida standartlashtirish zarurligi asoslanadi.