SURXONDARYO VILOYATI ATMOSFERASI TARKIBIDAGI NO₂ GAZINI ANIQLASHNING YANGI SPEKTROFOTOMETRIK METODIKASINI ISHLAB CHIQISH

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati atmosferasi tarkibidagi azot dioksidi, ya’ni NO₂ gazini aniqlash uchun takomillashtirilgan spektrofotometrik metodika ishlab chiqishning ilmiy va amaliy asoslari yoritiladi. NO₂ atmosferada transport, sanoat, issiqlik energiyasi ishlab chiqarish, qurilish materiallari korxonalari va yoqilg‘i yonishi jarayonlari bilan bog‘liq holda shakllanadigan muhim ifloslantiruvchi gazlardan biridir. Uning miqdorini ishonchli aniqlash ekologik monitoring, sanitariya-gigiyena baholash, aholi salomatligini muhofaza qilish va hududiy ekologik siyosatni asoslashda muhim ahamiyatga ega. O‘zbekiston Respublikasida amaldagi gigiyenik me’yorlarga ko‘ra, aholi yashash punktlari atmosferasida NO₂ uchun ruxsat etilgan maksimal bir martalik konsentratsiya 0,085 mg/m³, o‘rtacha sutkalik konsentratsiya 0,06 mg/m³ va o‘rtacha yillik konsentratsiya 0,04 mg/m³ etib belgilangan, modda xavflilik darajasi bo‘yicha 2-sinfga kiritilgan. Maqolada Griess–Saltzman reaksiyasiga tayangan holda, hududning iqlimiy va antropogen xususiyatlariga moslashtirilgan analitik yondashuv taklif qilinadi. Metodikaning asosiy ustunligi dala sharoitida olingan havo namunalarini laboratoriyada qisqa muddatda, nisbatan kam xarajat bilan va yetarli sezgirlikda tahlil qilish imkoniyatidir.