MANAGEMENT OF PROFESSIONAL ACTIVITY OF TEACHERS IN THE PROCESS OF FORMING METACOGNITIVE SKILLS IN PRESCHOOL CHILDREN

Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda metakognitiv ko‘nikmalarni shakllantirish jarayonida tarbiyachilarning kasbiy faoliyatini boshqarishning nazariy-metodologik asoslari tahlil etiladi. Yangi O‘zbekiston sharoitida maktabgacha ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, bolalarning maktabga tayyorgarligini nafaqat kognitiv, balki metakognitiv rivojlanish bilan uyg‘unlashtirish zarurligi asoslab beriladi. Metakognitsiya tushunchasi, metakognitiv bilim, tajriba va strategiyalar tarkibi ilmiy manbalar asosida yoritilib, ularning maktabga moslashuv, rejalashtirish, o‘z-o‘zini nazorat qilish va refleksiya jarayonlaridagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Tarbiyachilarning metakognitiv yondashuvni amaliyotga tatbiq etishidagi kasbiy kompetentligi, seminarlar, ustoz–shogird tizimi, ochiq mashg‘ulotlar va metodik qo‘llanmalar orqali malaka oshirish mexanizmlari ilmiy-analitik jihatdan ochib beriladi. Bolalarda metakognitiv ko‘nikmalarni diagnostika qilishda kuzatish kartalari, refleksiv suhbatlar, faoliyat tahlili va psixologik testlardan kompleks foydalanish usullari tavsiflanadi. Taklif etilgan boshqaruv modeli natijasida bolalarda rejalashtirish va nazorat ko‘nikmalarining rivojlanishi, mustaqil fikrlashning kuchayishi, maktabga tayyorgarlik sifatining oshishi hamda tarbiyachilarning kasbiy kompetentligining yuksalishi kutilayotgan natijalar sifatida asoslanadi.