COLEOPTERA: CERAMBYCIDAE FROM THE DRIED URINE OF THE SOUTH ARAL SEA

Ushbu tadqiqot 2024–2025-yilning aprel–may oylarida Qoraqalpog‘istonning Janubiy Orolbo‘yi hududida uzun shoxli qo‘ng‘izlar (Coleoptera: Cerambycidae) ning bioekologik xususiyatlarini o‘rganadi. Tadqiqotda Neoplocaederus scapularis (Fischer von Waldheim, 1821) va Aeolesthes sarta (Solsky, 1871) kabi asosiy turlar diqqat markazida bo‘lib, ularning tarqalishi, oziqlanuvchi o‘simliklari va cho‘l ekotizimlaridagi moslashuvchanligi tahlil qilindi. Maydon tadqiqotlarida an’anaviy entomologik usullar, jumladan, tuproqdagi Barber tuzoqlari va yorug‘lik tuzoqlari orqali namunalar yig‘ildi (Taxtako‘pir tumani va Qizilqum cho‘li). Tadqiqot natijalari havo harorati, namlik va o‘simlik mavjudligi kabi omillar uzun shoxli qo‘ng‘izlar populyatsiyasini shakllantirishda muhim rol o‘ynashini ko‘rsatdi. Ferula assa-foetida asosiy oziqlanuvchi o‘simlik sifatida ajralib turdi; qo‘ng‘izlarning faollik cho‘qqisi uning gullash davriga to‘g‘ri keldi. Pesticidlardan foydalanish kabi antropogen omillar populyatsiyalarga ta’sir ko‘rsatdi va biologik xilma-xillikni saqlab qolish zaruratini yuzaga chiqardi. Xylotrechus ibex (Gebler, 1825) kabi noyob turlarning yuqori sifatli suratlari va yashash muhiti tasvirlari tadqiqotning ilmiy ahamiyatini oshiradi. Ushbu natijalar Janubiy Orolbo‘yi hududida hasharotlar xilma-xilligini saqlash bo‘yicha monitoring va himoya ishlarini davom ettirish zarurligini ta’kidlaydi.