    {
      "status_changed": "2026-06-19 04:39:59",
      "volume": 2,
      "metadata_visibility": "show",
      "publication": "PROBLEMS AND SOLUTIONS OF SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH",
      "eprint_status": "archive",
      "ispublished": "pub",
      "rev_number": 3,
      "number": 3,
      "full_text_status": "public",
      "type": "article",
      "documents": [
          {
            "security": "public",
            "docid": 16969,
            "rev_number": 2,
            "pos": 1,
            "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/document/16969",
            "files": [
                {
                  "hash_type": "MD5",
                  "mtime": "2026-06-19 04:39:59",
                  "filesize": 731141,
                  "objectid": 16969,
                  "mime_type": "application/pdf",
                  "filename": "73-77.pdf",
                  "hash": "d8d8d3179fa4a4ef25da09586ba27ed4",
                  "fileid": 138951,
                  "datasetid": "document",
                  "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/file/138951"
                }
            ],
            "placement": 1,
            "eprintid": 95342,
            "content": "published",
            "language": "en",
            "format": "application/pdf",
            "main": "73-77.pdf"
          }
      ],
      "keywords": "Muqaddimatu-l-adab, turkiy leksikografiya, Markaziy Osiyo madaniy merosi,; astronomik atamalar, til va madaniyat, Zamaxshariy merosi; turkiy tillarning rivojlanishi, lug\u2018atshunoslik va raqamli tadqiqotlar.",
      "title": "\"Muqaddimatu-l-adab\" asarining turkiy leksikografiya tarixidagi o\u02bbrni",
      "datestamp": "2026-06-19 04:39:59",
      "eprintid": 95342,
      "date": "2025-03-29",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "family": "Xudaybergabova",
            "honourific": null,
            "lineage": null,
            "given": "Munira"
          }
        }
      ],
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/95342",
      "abstract": "Mahmud Zamaxshariyning \u201cMuqaddimatu-l-adab\u201d asari (12-asr) turkiy tillar, madaniyat va astronomiya tarixida alohida ahamiyat kasb etadi. Ushbu asar, asosan, arab tilini o\u2018rgatish maqsadida yozilgan bo\u2018lsa-da, uning tarkibida turkiy tillarga oid qimmatli leksik materiallar, madaniy tafakkur namunalari va astronomik tushunchalar mujassamlangan. Shu sababli, asar nafaqat tilshunoslik nuqtai nazaridan, balki turkiy xalqlarning ilmiy va madaniy merosini o\u2018rganishda ham muhim manba sifatida qaraladi. Ushbu maqolada \u201cMuqaddimatu-l-adab\u201d lug\u2018atining lingvistik, madaniy va astronomik jihatlari batafsil tahlil qilinadi. Tilshunoslik nuqtayi nazaridan asarda arabcha so\u2018zlarning turkiy tarjimalari, ularning kontekstdagi qo\u2018llanilishi va semantik xususiyatlari o\u2018rganiladi. Madaniy jihatdan esa unda aks etgan xalq og\u2018zaki ijodi, urf-odatlar va diniy tasavvurlar tahlil qilinadi. Astronomik nuqtayi nazardan esa vaqt tushunchasi, fasllar, osmon jismlari, yulduzlar va ularning turkiy xalqlar hayotidagi o\u2018rni ko\u2018rib chiqiladi.",
      "official_url": "https://universalconference.us/index.php/pssir/article/view/4025",
      "pagerange": "73-77",
      "dir": "disk0/00/09/53/42",
      "lastmod": "2026-06-19 04:39:59"
    }