eprintid: 93254 rev_number: 2 eprint_status: archive userid: 1 dir: disk0/00/09/32/54 lastmod: 2026-06-16 04:34:23 status_changed: 2026-06-16 04:34:22 type: article metadata_visibility: show sword_depositor: 1 creators_name: Dildora, O‘rolova creators_name: Bexruz, Kibriyev creators_name: Muhayyo, Kattaboyeva title: GIPERTONIYA KASALLIGINING RIVOJLANISHIDA XAVF OMILLARINING O'RNI ispublished: pub subjects: gipertoniya subjects: arterial subjects: xavf omillari subjects: yurak-qon tomir kasalliklari subjects: profilaktika keywords: gipertoniya; arterial; xavf omillari; yurak-qon tomir kasalliklari; profilaktika note: Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/19305) abstract: Mazkur maqolada gipertoniya kasalligining rivojlanishida xavf omillarining klinik, ijtimoiy va profilaktik ahamiyati tahlil qilindi. Arterial gipertoniya yurak-qon tomir kasalliklari, insult, surunkali buyrak yetishmovchiligi va erta nogironlikka olib keluvchi eng muhim omillardan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlarida gipertoniya sistolik arterial bosim 140 mm simob ustuni va/yoki diastolik arterial bosim 90 mm simob ustunidan yuqori bo‘lishi bilan tavsiflanadi; tashxis kamida ikki xil kunda o‘lchangan ko‘rsatkichlar asosida qo‘yilishi lozim [1]. Tadqiqotda xavf omillari modifikatsiyalanadigan, modifikatsiyalanmaydigan, metabolik va muhitga bog‘liq guruhlarga ajratildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, ortiqcha tuz iste’moli, jismoniy faollikning yetishmasligi, semizlik, chekish, spirtli ichimliklarni me’yoridan ortiq iste’mol qilish, surunkali stress, uyqu buzilishlari, diabet va buyrak kasalliklari gipertoniyaning shakllanishida o‘zaro kuchaytiruvchi ta’sirga ega. O‘zbekiston kontekstida yurak-qon tomir kasalliklari o‘limning yetakchi sabablaridan biri bo‘lib qolayotgani sababli, xavf omillarini erta aniqlash va birlamchi profilaktikani kuchaytirish tibbiyot amaliyoti uchun ustuvor vazifa sifatida baholandi.nbsp; date: 2026-06-09 date_type: published publisher: Research Science and Innovation House official_url: https://universalpublishings.com/index.php/siad/article/view/19305 id_number: oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/19305 full_text_status: restricted publication: SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES; Vol. 3 No. 6 (2026): SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES; 136-143 citation: Dildora, O‘rolova, Bexruz, Kibriyev, Muhayyo, Kattaboyeva (2026) GIPERTONIYA KASALLIGINING RIVOJLANISHIDA XAVF OMILLARINING O'RNI. SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES; Vol. 3 No. 6 (2026): SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES; 136-143. document_url: https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/93254/1/35999.pdf