{
      "abstract": "Parodont to\u2018qimalari organizmning murakkab morfofunksional tizimlaridan biri bo\u2018lib, tishlarning alveolyar suyak ichida mustahkam joylashishini, chaynash bosimining bir maromda taqsimlanishini hamda og\u2018iz bo\u2018shlig\u2018i homeostazini saqlashni ta\u2019minlaydi. Ushbu to\u2018qimalarning normal faoliyati ko\u2018p jihatdan mikrotsirkulyator qon aylanishining holatiga bog\u2018liq hisoblanadi. Parodontdagi qon tomirlar tizimi hujayralarni kislorod va oziq moddalar bilan ta\u2019minlash, metabolik mahsulotlarni chiqarib tashlash, immunologik himoya mexanizmlarini qo\u2018llab-quvvatlash hamda regenerativ jarayonlarni boshqarishda muhim ahamiyat kasb etadi. Qon aylanishining buzilishi natijasida parodont to\u2018qimalarida trofik o\u2018zgarishlar, gipoksiya, metabolik disbalans, yallig\u2018lanish mediatorlarining ortiqcha ishlab chiqarilishi va degenerativ-distrofik jarayonlar yuzaga keladi. Mazkur maqolada parodont to\u2018qimalarida qon aylanishi buzilishlari bilan bog\u2018liq kasalliklarning etiologik omillari, patogenetik mexanizmlari, klinik ko\u2018rinishlari hamda zamonaviy diagnostika va davolash tamoyillari nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotlarda keltirilgan ilmiy ma\u2019lumotlar asosida mikrotsirkulyatsiya buzilishlarining gingivit, parodontit va parodontoz rivojlanishidagi o\u2018rni baholangan. Shuningdek, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, arterial gipertenziya, ateroskleroz va endokrin buzilishlarning parodont qon tomirlari holatiga ta\u2019siri yoritilgan. So\u2018nggi yillardagi ilmiy manbalarda mikroangiopatiya va endotelial disfunktsiyaning parodont patologiyalarining rivojlanishida muhim bo\u2018g\u2018in ekanligi qayd etilgan. Maqolada parodont to\u2018qimalarining qon bilan ta\u2019minlanishini yaxshilash, yallig\u2018lanish jarayonlarini nazorat qilish hamda regenerativ imkoniyatlarni kuchaytirishga qaratilgan zamonaviy davolash usullarining nazariy asoslari keng yoritilgan.",
      "publisher": "South Aral Region Medical Journal",
      "keywords": "parodont; mikrotsirkulyatsiya; qon aylanishi; parodontit; parodontoz",
      "title": "PARODONT TO\u2018QIMASI QON AYLANISHI BUZILISHLARI BILAN KECHADIGAN KASALLIKLARNING ETIOPATOGENEZI, DIAGNOSTIKASI VA DAVOLASHINING ILMIY - AMALIY ASOSLARI",
      "sword_depositor": 1,
      "date_type": "published",
      "dir": "disk0/00/09/26/68",
      "date": "2026-06-09",
      "lastmod": "2026-06-10 15:12:37",
      "eprintid": 92668,
      "official_url": "http://journal.urdti.uz/index/article/view/649",
      "subjects": [
        "parodont",
        "mikrotsirkulyatsiya",
        "qon aylanishi",
        "parodontit",
        "parodontoz"
      ],
      "publication": "South Aral Region Medical Journal; Vol. 2 No. Maxsus son-2 (2026): JANUBIY OROL BO\u2018YI TIBBIYOT JURNALI; 287-298",
      "metadata_visibility": "show",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "honourific": null,
            "family": "Mashrafov",
            "given": "Mashrafjon",
            "lineage": null
          }
        }
      ],
      "eprint_status": "archive",
      "status_changed": "2026-06-10 15:12:34",
      "userid": 1,
      "note": "Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/649)",
      "full_text_status": "none",
      "type": "article",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/92668",
      "ispublished": "pub",
      "id_number": "oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/649",
      "rev_number": 1
    }