eprintid: 92446
rev_number: 1
eprint_status: archive
userid: 1
dir: disk0/00/09/24/46
lastmod: 2026-06-06 21:18:13
status_changed: 2026-06-06 21:18:11
type: article
metadata_visibility: show
sword_depositor: 1
creators_name: Buzrukov, To‘lqin
creators_name: Oromova, Shabnam
title: TERMODINAMIKA VA TIRIK SISTEMA TERMODINAMIKASI
ispublished: pub
subjects: termodinamika
subjects: tirik sistema
subjects: bioenergetika
subjects: metabolizm
subjects: ATF
keywords: termodinamika; tirik sistema; bioenergetika; metabolizm; ATF
note: Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18935)
abstract: Ushbu maqolada termodinamikaning umumiy qonunlari va ularning tirik organizmlardagi biologik jarayonlar bilan bog‘liqligi keng yoritiladi. Termodinamika energiyaning bir turdan ikkinchi turga aylanishi, issiqlik almashinuvi, ish bajarilishi va tizimlarning muvozanat holatini o‘rganadigan fundamental fan hisoblanadi. Tirik organizmlar esa oddiy yopiq fizik tizim emas, balki tashqi muhit bilan doimiy modda, energiya va axborot almashuvchi ochiq termodinamik sistemalardir. Hujayralarda oziq moddalar oksidlanishi, ATF sintezi, tana haroratining boshqarilishi, qon aylanishi, nafas olish, mushak qisqarishi va nerv impulslarining uzatilishi termodinamik qonuniyatlar asosida kechadi. Maqolada termodinamikaning birinchi va ikkinchi qonunlari, entropiya, erkin energiya, biologik oksidlanish, metabolizm, homeostaz, issiqlik almashinuvi va tirik sistemalarning nomuvozanat holati ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Shuningdek, tirik organizmlarning energiyani tejash, taqsimlash va biologik ishga aylantirish mexanizmlari tibbiy-biologik misollar asosida tushuntiriladi
date: 2026-06-05
date_type: published
publisher: "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
official_url: https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18935
id_number: oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18935
full_text_status: none
publication: "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi; Vol. 4 No. 5 (2026): XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR; 775-784
citation:   Buzrukov, To‘lqin, Oromova, Shabnam  (2026) TERMODINAMIKA VA TIRIK SISTEMA TERMODINAMIKASI.  "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi; Vol. 4 No. 5 (2026): XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR; 775-784.