<mets:mets OBJID="eprint_90565" LABEL="Eprints Item" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/METS/ http://www.loc.gov/standards/mets/mets.xsd http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-3.xsd" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mods="http://www.loc.gov/mods/v3" xmlns:mets="http://www.loc.gov/METS/"><mets:metsHdr CREATEDATE="2026-06-15T09:30:43Z"><mets:agent TYPE="ORGANIZATION" ROLE="CUSTODIAN"><mets:name>Arxiv Universal Publishings</mets:name></mets:agent></mets:metsHdr><mets:dmdSec ID="DMD_eprint_90565_mods"><mets:mdWrap MDTYPE="MODS"><mets:xmlData><mods:titleInfo><mods:title>YURAK FAOLIYATINING FIZIKAVIY ASOSLARI</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:namePart type="given">Buzrukov To‘lqin</mods:namePart><mods:namePart type="family">Omonovich</mods:namePart><mods:role><mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:name type="personal"><mods:namePart type="given">Omonova</mods:namePart><mods:namePart type="family">Robiya</mods:namePart><mods:role><mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:abstract>Mazkur ilmiy maqola “Yurak faoliyatining fizikaviy asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda yurakning mexanik, gidrodinamik va bioelektrik faoliyati zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida kompleks tarzda tahlil etilgan. Tadqiqotda yurakning nasos sifatidagi ishlash prinsipi, qon oqimining fizik qonuniyatlari hamda yurak mushaklarining qisqarish mexanizmlari chuqur o‘rganilgan.
Maqolada yurak faoliyatining fizik asoslari Nyuton mexanikasi, Bernulli qonuni va Poazeyl qonuni kabi fundamental fizik qonunlar asosida tushuntirilgan. Qon oqimining tezligi, tomir qarshiligi va bosim o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinib, ularning yurak-qon tomir tizimidagi patologik holatlarga ta’siri ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Ayniqsa, tomir radiusining o‘zgarishi qon oqimiga keskin ta’sir ko‘rsatishi Poazeyl qonuni orqali izohlangan.
Psixofiziologik nuqtai nazardan, yurak faoliyatining bioelektrik asoslari ham tahlil qilinib, yurak mushaklarida hosil bo‘ladigan elektr impulslarning ritmik faoliyatni boshqarishdagi roli yoritilgan. Elektrokardiografiya (EKG) natijalari asosida yurakning elektr faolligi va uning diagnostik ahamiyati ko‘rsatib berilgan.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, yurak-qon tomir kasalliklari global o‘lim sabablari orasida yetakchi o‘rinni egallaydi va umumiy o‘limlarning 30–35% ini tashkil etadi. Ushbu kasalliklarning asosiy sabablari qon oqimining buzilishi, arterial bosimning o‘zgarishi va yurakning mexanik yuklamasi bilan bog‘liq. Shu sababli yurak faoliyatining fizik asoslarini o‘rganish kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolashda muhim ahamiyatga ega.</mods:abstract><mods:originInfo><mods:dateIssued encoding="iso8601">2026-05-04</mods:dateIssued></mods:originInfo><mods:originInfo><mods:publisher>Research Science and Innovation House</mods:publisher></mods:originInfo><mods:genre>Maqola</mods:genre></mets:xmlData></mets:mdWrap></mets:dmdSec><mets:amdSec ID="TMD_eprint_90565"><mets:rightsMD ID="rights_eprint_90565_mods"><mets:mdWrap MDTYPE="MODS"><mets:xmlData><mods:useAndReproduction>
<p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><strong>For work being deposited by its own author:</strong>
In self-archiving this collection of files and associated bibliographic
metadata, I grant Arxiv Universal Publishings the right to store
them and to make them permanently available publicly for free on-line.
I declare that this material is my own intellectual property and I
understand that Arxiv Universal Publishings does not assume any
responsibility if there is any breach of copyright in distributing these
files or metadata. (All authors are urged to prominently assert their
copyright on the title page of their work.)</p>

<p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><strong>For work being deposited by someone other than its
author:</strong> I hereby declare that the collection of files and
associated bibliographic metadata that I am archiving at
Arxiv Universal Publishings is in the public domain. If this is
not the case, I accept full responsibility for any breach of copyright
that distributing these files or metadata may entail.</p>

<p xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">Clicking on the <em>Deposit Item Now</em> button indicates your agreement to these
terms.</p>
    </mods:useAndReproduction></mets:xmlData></mets:mdWrap></mets:rightsMD></mets:amdSec><mets:fileSec></mets:fileSec><mets:structMap><mets:div ADMID="TMD_eprint_90565" DMDID="DMD_eprint_90565_mods"></mets:div></mets:structMap></mets:mets>