{
      "rev_number": 1,
      "datestamp": "2026-05-26 16:27:06",
      "publisher": "Research Science and Innovation House",
      "keywords": "yurak faoliyati, gemodinamika, qon oqimi, Poazeyl qonuni, Bernulli qonuni, yurak chiqishi, arterial bosim, bioelektrik impulslar, EKG, yurak-qon tomir tizimi, fiziologiya, tibbiy fizika, qon aylanish, yurak mexanikasi",
      "sword_depositor": 1,
      "dir": "disk0/00/09/05/65",
      "lastmod": "2026-05-26 16:27:06",
      "publication": "ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH",
      "eprint_status": "archive",
      "title": "YURAK FAOLIYATINING FIZIKAVIY ASOSLARI",
      "status_changed": "2026-05-26 16:27:06",
      "abstract": "Mazkur ilmiy maqola \u201cYurak faoliyatining fizikaviy asoslari\u201d mavzusiga bag\u2018ishlangan bo\u2018lib, unda yurakning mexanik, gidrodinamik va bioelektrik faoliyati zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida kompleks tarzda tahlil etilgan. Tadqiqotda yurakning nasos sifatidagi ishlash prinsipi, qon oqimining fizik qonuniyatlari hamda yurak mushaklarining qisqarish mexanizmlari chuqur o\u2018rganilgan.\nMaqolada yurak faoliyatining fizik asoslari Nyuton mexanikasi, Bernulli qonuni va Poazeyl qonuni kabi fundamental fizik qonunlar asosida tushuntirilgan. Qon oqimining tezligi, tomir qarshiligi va bosim o\u2018rtasidagi bog\u2018liqlik tahlil qilinib, ularning yurak-qon tomir tizimidagi patologik holatlarga ta\u2019siri ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Ayniqsa, tomir radiusining o\u2018zgarishi qon oqimiga keskin ta\u2019sir ko\u2018rsatishi Poazeyl qonuni orqali izohlangan.\nPsixofiziologik nuqtai nazardan, yurak faoliyatining bioelektrik asoslari ham tahlil qilinib, yurak mushaklarida hosil bo\u2018ladigan elektr impulslarning ritmik faoliyatni boshqarishdagi roli yoritilgan. Elektrokardiografiya (EKG) natijalari asosida yurakning elektr faolligi va uning diagnostik ahamiyati ko\u2018rsatib berilgan.\nStatistik ma\u2019lumotlarga ko\u2018ra, yurak-qon tomir kasalliklari global o\u2018lim sabablari orasida yetakchi o\u2018rinni egallaydi va umumiy o\u2018limlarning 30\u201335% ini tashkil etadi. Ushbu kasalliklarning asosiy sabablari qon oqimining buzilishi, arterial bosimning o\u2018zgarishi va yurakning mexanik yuklamasi bilan bog\u2018liq. Shu sababli yurak faoliyatining fizik asoslarini o\u2018rganish kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolashda muhim ahamiyatga ega.",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "given": "Buzrukov To\u2018lqin",
            "honourific": null,
            "lineage": null,
            "family": "Omonovich"
          }
        },
        {
          "name": {
            "family": "Robiya",
            "lineage": null,
            "given": "Omonova",
            "honourific": null
          }
        }
      ],
      "eprintid": 90565,
      "date": "2026-05-04",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/90565",
      "type": "article",
      "full_text_status": "none",
      "id_number": "oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18206",
      "userid": 1,
      "official_url": "https://universalpublishings.com/index.php/aijmr/article/view/18206",
      "subjects": [
        "yurak faoliyati, gemodinamika, qon oqimi, Poazeyl qonuni, Bernulli qonuni, yurak chiqishi, arterial bosim, bioelektrik impulslar, EKG, yurak-qon tomir tizimi, fiziologiya, tibbiy fizika, qon aylanish, yurak mexanikasi"
      ],
      "ispublished": "pub",
      "date_type": "published",
      "metadata_visibility": "show",
      "note": "Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18206)"
    }