TY - JOUR A1 - Fazliddin, Berdinazarov Y1 - 2026/04/25/ UR - https://universalpublishings.com/index.php/aijmr/article/view/17951 KW - sport fiziologiya fiziologiyasi KW - homeostaz KW - energiya tizimlari KW - yurak-qon tomir tizimi KW - nafas olish KW - mushak fiziologiyasi KW - termoregulyatsiya KW - adaptatsiya KW - tiklanish KW - mashq intensivligi. ID - arxiv90378 AV - none JF - ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH N1 - Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/17951) PB - Research Science and Innovation House N2 - Fiziologiya tirik organizm funksiyalarini (homeostaz, nerv-gumoral boshqaruv, metabolizm, qon aylanishi, nafas olish, mushak qisqarishi, termoregulyatsiya) tizimli ravishda o?rganuvchi fan bo?lib, tibbiyot, pedagogika va sport amaliyotining ?asosiy mexanizmlar tili? hisoblanadi. Sport fiziologiyasi esa shu mexanizmlarning jismoniy yuklama sharoitida qanday o?zgarishini, moslashuv (adaptatsiya) va tiklanish (recovery) qonuniyatlarini, hamda bu bilimlarning sog?lomlashtirish va sport natijasiga qanday tatbiq etilishini izohlaydi. Jahon sog?liqni saqlash tashkiloti (JSST) va milliy sog?liq organlari (CDC, AHA) jismoniy faollikning aniq minimal me?yorlarini belgilab, sog?liqni saqlashda jismoniy faollikning strategik ahamiyatini ko?rsatadi: kattalar uchun haftasiga kamida 150 daqiqa o?rtacha intensivlikdagi yoki 75 daqiqa yuqori intensivlikdagi aerob faollik, qo?shimcha ravishda mushaklarni kuchaytiruvchi mashqlar tavsiya qilinadi. Biroq amaliyotda ?qanchalik foydali? degan savol ko?pincha ?qanday mexanizm bilan? va ?qanday xavfsiz chegaralarda? degan savolga borib taqaladi. Shu sababdan mazkur maqola fiziologiya va sport fiziologiyasining ahamiyatini ilmiy dalillar asosida ochib beradi: (1) sog?lomlashtirishda yuklama dozalash, (2) o?quv jarayonida jismoniy faollikni xavfsiz tashkil qilish, (3) sportda natija, tiklanish va jarohat profilaktikasini asoslash. TI - FIZIOLOGIYA VA SPORT FIZIOLOGIYASINING AHAMIYATI: SOG?LIQ, TA?LIM VA SPORT ER -