eprintid: 89934 rev_number: 1 eprint_status: archive userid: 1 dir: disk0/00/08/99/34 datestamp: 2026-05-26 16:26:16 lastmod: 2026-05-26 16:26:16 status_changed: 2026-05-26 16:26:16 type: article metadata_visibility: show sword_depositor: 1 creators_name: qizi, Ergashova Sarvinoz Bahodir creators_name: qizi, Jaylovova Rayhona Musurmon creators_name: qizi, Usanova Farzona Beknazar title: CHIQINDI SHINALARDAN BIOBENZOL (BENZOL FRAKSIYASI) OLISH: PIROLIZ VA KATALITIK AROMATIZATSIYA ASOSIDA YUQORI QIYMATLI MAHSULOTLAR SINTEZI ispublished: pub subjects: chiqindi shina, termik piroliz, katalitik piroliz, aromatizatsiya, benzol, BTX, zeolit katalizator, HZSM-5, gidrotozalash, barqaror kimyo. keywords: chiqindi shina, termik piroliz, katalitik piroliz, aromatizatsiya, benzol, BTX, zeolit katalizator, HZSM-5, gidrotozalash, barqaror kimyo. note: Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16766) abstract: Chiqindi shinalar tarkibida yuqori uglerod ulushiga ega elastomerlar, aromatik plastifikatorlar hamda uglerod qora mavjudligi ularni aromatik uglevodorodlar, xususan benzol fraksiyasi olish uchun muhim ikkilamchi xomashyo sifatida ko‘rsatadi. Ushbu maqolada chiqindi shinalardan biobenzol olishning ilmiy asoslari, jarayonning termodinamik va kinetik xususiyatlari, termik piroliz hamda zeolitli katalizatorlar ishtirokidagi katalitik piroliz mexanizmlari, BTX (benzol–toluol–ksilen) fraksiyasining hosil bo‘lish yo‘llari, oltingugurtli ifloslanish muammosi, gidrotozalash (HDS) va adsorbsion tozalash texnologiyalari, mahsulot sifatini baholash usullari hamda ekologik-iqtisodiy samaradorlik keng yoritildi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, HZSM-5, HY va HBeta kabi zeolit katalizatorlar olefinlar va dienlarning aromatizatsiyasini jadallashtirib, benzol selektivligini oshiradi. Metall modifikatsiyalangan katalizatorlar (Ni, Mo, Fe) dehidrogenatsiya jarayonlarini kuchaytirib, benzol fraksiyasining ulushini ko‘paytiradi. Jarayonni optimallashtirish, katalizator regeneratsiyasi hamda ikki bosqichli reaktor konfiguratsiyalari chiqindi shinalardan yuqori qo‘shimcha qiymatli aromatik platforma kimyoviy moddalar olish uchun istiqbolli yechim hisoblanadi. date: 2026-02-18 date_type: published publisher: Research Science and Innovation House official_url: https://universalpublishings.com/index.php/aijmr/article/view/16766 id_number: oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16766 full_text_status: none publication: ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH citation: qizi, Ergashova Sarvinoz Bahodir, qizi, Jaylovova Rayhona Musurmon, qizi, Usanova Farzona Beknazar (2026) CHIQINDI SHINALARDAN BIOBENZOL (BENZOL FRAKSIYASI) OLISH: PIROLIZ VA KATALITIK AROMATIZATSIYA ASOSIDA YUQORI QIYMATLI MAHSULOTLAR SINTEZI. ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH.