%J TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN %O Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16034) %L arxiv78013 %I TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN %X Ushbu maqolada aylanma harakat dinamikasining markaziy tushunchalaridan biri - markazga intilma kuch (sentripetal kuch)ning fizik mohiyati, uning kinematik asosi bo‘lgan markazga intilma tezlanish (a_c) keltirib chiqarilishi va turli real tizimlarda qanday “manba kuch”lar hisobidan vujudga kelishi ilmiy-metodik jihatdan bayon etiladi. Shuningdek, ishqalanish kuchlarining (tinch, sirpanish, dumalash) tabiati, ularning paydo bo‘lish sabablari (mikronotekslik, adgeziya, deformatsiya, “plujing” effekti), klassik Kulon-Amontona qonuniyatlari va ularning qo‘llanish chegaralari tahlil qilinadi. Amaliy misollar sifatida burilishda avtomobil harakati, “vertikal devor” attraksioni, sentrifuga, remen-shkiv uzatmalari hamda podshipnik/moylash tizimlarida ishqalanishning roli formulalar asosida tushuntiriladi. Maqola ta’lim jarayonida nazariyani amaliyot bilan bog‘lashga xizmat qiladi. %K markazga intilma kuch, aylanma harakat, markazga intilma tezlanish, burchak tezlik, ishqalanish, statik ishqalanish, kinetik ishqalanish, dumalash ishqalanishi, tribologiya, adgeziya, moylash. %R oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16034 %D 2026 %A Jo'rayev G'ulomjon G'ofur o'g'li %T MARKAZGA INTILMA KUCH. ISHQALANISH KUCHLARI VA UNI VUJUDGA KELTIRUVCHI SABABLAR