{
      "subjects": [
        "quyosh energetikasi, toksik materiallar, qo\u2018rg\u2018oshin, kadmiy, perovskit, CdTe, kesterit, ekologik xavfsizlik, yarimo\u2018tkazgich materiallar."
      ],
      "official_url": "https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18664",
      "userid": 1,
      "note": "Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18664)",
      "ispublished": "pub",
      "date_type": "published",
      "metadata_visibility": "show",
      "date": "2026-05-18",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/71899",
      "id_number": "oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18664",
      "type": "article",
      "full_text_status": "none",
      "lastmod": "2026-05-26 16:01:55",
      "publication": "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi",
      "eprint_status": "archive",
      "keywords": "quyosh energetikasi, toksik materiallar, qo\u2018rg\u2018oshin, kadmiy, perovskit, CdTe, kesterit, ekologik xavfsizlik, yarimo\u2018tkazgich materiallar.",
      "sword_depositor": 1,
      "dir": "disk0/00/07/18/99",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "lineage": null,
            "family": "Muhabbat",
            "honourific": null,
            "given": "Bo\u02bbriyeva"
          }
        }
      ],
      "eprintid": 71899,
      "title": "QUYOSH ENERGETIKASIDA TOKSIK MATERIALLARNI (PB, CD) ALMASHTIRISH STRATEGIYALARI VA ALTERNATIV MATERIALLAR",
      "status_changed": "2026-05-26 16:01:55",
      "abstract": "Ushbu maqolada quyosh energetikasida qo\u2018rg\u2018oshin (Pb) va kadmiy (Cd) kabi toksik elementlarni almashtirish strategiyalari hamda ekologik xavfsiz alternativ materiallar tahlil qilinadi. Pb asosan perovskit quyosh elementlarida, Cd esa CdTe quyosh elementlari va ayrim yupqa qatlamli texnologiyalardagi CdS bufer qatlamlarida uchraydi. Bu elementlar yuqori fotovoltaik samaradorlikka ega materiallar tarkibida ishlatilsa-da, ularning toksikligi, utilizatsiya muammolari va ekologik xavfi barqaror energetika tamoyillariga zid keladi. Shu sababli kesteritlar, qo\u2018rg\u2018oshinsiz perovskitlar, vismut va surma asosidagi birikmalar, metall oksidlari, organik yarimo\u2018tkazgichlar hamda Cd-free bufer qatlamlar istiqbolli alternativalar sifatida o\u2018rganilmoqda.",
      "rev_number": 1,
      "datestamp": "2026-05-26 16:01:55",
      "publisher": "\"XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR\" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi"
    }