eprintid: 71677
rev_number: 1
eprint_status: archive
userid: 1
dir: disk0/00/07/16/77
datestamp: 2026-05-26 16:01:35
lastmod: 2026-05-26 16:01:35
status_changed: 2026-05-26 16:01:35
type: article
metadata_visibility: show
sword_depositor: 1
creators_name: Nodir, Nodir
title: SHAHARLARNING IQLIMGA MOSLASHUVI VA CHIDAMLILIK STRATEGIYALARI: O‘ZBEKISTONNING YIRIK SHAHARLARI MISOLIDA
ispublished: pub
subjects: iqlim o‘zgarishi
subjects: shahar chidamliligi
subjects: issiqlik oroli
subjects: urbanizatsiya
subjects: yashil infratuzilma
keywords: iqlim o‘zgarishi; shahar chidamliligi; issiqlik oroli; urbanizatsiya; yashil infratuzilma
note: Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18503)
abstract: Ushbu maqolada O‘zbekistonning yirik shaharlari sharoitida iqlim o‘zgarishiga moslashuv va shahar chidamliligini oshirish strategiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Toshkent, Samarqand, Namangan, Andijon, Buxoro, Nukus va Farg‘ona kabi shaharlarda urbanizatsiya, issiqlik oroli effekti, suv tanqisligi, chang-to‘zon, ekstremal haroratlar va infratuzilma bosimining kuchayishi asosiy xavf omillari sifatida ko‘rib chiqildi. Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra, moslashuv choralari amalga oshirilmasa, iqlim o‘zgarishi O‘zbekiston iqtisodiyoti hajmini 2050-yilga borib 10 foizgacha kamaytirishi mumkin; ayni vaqtda moslashuv investitsiyalarining foydasi xarajatlaridan 2–3 baravar yuqori bo‘lishi qayd etiladi . Maqolada shahar issiqlik oroli intensivligi, NDVI ko‘rsatkichi va shahar iqlim xavfi indeksidan foydalanish asosida moslashuv strategiyalarini baholash metodikasi taklif etiladi. Natijada “yashil–ko‘k infratuzilma”, soyali ko‘chalar, suv tejovchi landshaft dizayni, salqin tomlar, permeabil qoplamalar, xavfga asoslangan shaharsozlik va erta ogohlantirish tizimlari O‘zbekiston shaharlari uchun ustuvor yo‘nalishlar sifatida asoslanadi.
date: 2026-05-14
date_type: published
publisher: "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
official_url: https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18503
id_number: oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18503
full_text_status: none
publication: XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
citation:   Nodir, Nodir  (2026) SHAHARLARNING IQLIMGA MOSLASHUVI VA CHIDAMLILIK STRATEGIYALARI: O‘ZBEKISTONNING YIRIK SHAHARLARI MISOLIDA.  XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi.