{
      "metadata_visibility": "show",
      "official_url": "https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/18503",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "family": "Nodir",
            "honourific": null,
            "lineage": null,
            "given": "Nodir"
          }
        }
      ],
      "datestamp": "2026-05-26 16:01:35",
      "status_changed": "2026-05-26 16:01:35",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/71677",
      "abstract": "Ushbu maqolada O\u2018zbekistonning yirik shaharlari sharoitida iqlim o\u2018zgarishiga moslashuv va shahar chidamliligini oshirish strategiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Toshkent, Samarqand, Namangan, Andijon, Buxoro, Nukus va Farg\u2018ona kabi shaharlarda urbanizatsiya, issiqlik oroli effekti, suv tanqisligi, chang-to\u2018zon, ekstremal haroratlar va infratuzilma bosimining kuchayishi asosiy xavf omillari sifatida ko\u2018rib chiqildi. Jahon banki ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra, moslashuv choralari amalga oshirilmasa, iqlim o\u2018zgarishi O\u2018zbekiston iqtisodiyoti hajmini 2050-yilga borib 10 foizgacha kamaytirishi mumkin; ayni vaqtda moslashuv investitsiyalarining foydasi xarajatlaridan 2\u20133 baravar yuqori bo\u2018lishi qayd etiladi . Maqolada shahar issiqlik oroli intensivligi, NDVI ko\u2018rsatkichi va shahar iqlim xavfi indeksidan foydalanish asosida moslashuv strategiyalarini baholash metodikasi taklif etiladi. Natijada \u201cyashil\u2013ko\u2018k infratuzilma\u201d, soyali ko\u2018chalar, suv tejovchi landshaft dizayni, salqin tomlar, permeabil qoplamalar, xavfga asoslangan shaharsozlik va erta ogohlantirish tizimlari O\u2018zbekiston shaharlari uchun ustuvor yo\u2018nalishlar sifatida asoslanadi.",
      "title": "SHAHARLARNING IQLIMGA MOSLASHUVI VA CHIDAMLILIK STRATEGIYALARI: O\u2018ZBEKISTONNING YIRIK SHAHARLARI MISOLIDA",
      "full_text_status": "none",
      "date_type": "published",
      "rev_number": 1,
      "publisher": "\"XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR\" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi",
      "eprint_status": "archive",
      "subjects": [
        "iqlim o\u2018zgarishi",
        "shahar chidamliligi",
        "issiqlik oroli",
        "urbanizatsiya",
        "yashil infratuzilma"
      ],
      "ispublished": "pub",
      "userid": 1,
      "lastmod": "2026-05-26 16:01:35",
      "date": "2026-05-14",
      "sword_depositor": 1,
      "note": "Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18503)",
      "publication": "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi",
      "eprintid": 71677,
      "id_number": "oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/18503",
      "keywords": "iqlim o\u2018zgarishi; shahar chidamliligi; issiqlik oroli; urbanizatsiya; yashil infratuzilma",
      "dir": "disk0/00/07/16/77",
      "type": "article"
    }