eprintid: 71403
rev_number: 1
eprint_status: archive
userid: 1
dir: disk0/00/07/14/03
datestamp: 2026-05-26 16:01:13
lastmod: 2026-05-26 16:01:13
status_changed: 2026-05-26 16:01:13
type: article
metadata_visibility: show
sword_depositor: 1
creators_name: qizi, Allayarova Nigora Xushboq
creators_name: Narmuratovna, Safarova Farida
title: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GASTRONOMIK BIRLIKLARNI QIYOSIY O‘RGANISHNING METODLARI VA TAMOYILLARI
ispublished: pub
subjects: gastronomik birlik, qiyosiy tilshunoslik, korpus lingvistikasi, parallel korpus, kontrastiv frazeologiya, lingvomadaniyat, ekvivalentlik, freym semantikasi, o‘zlashma, tarjima strategiyasi.
keywords: gastronomik birlik, qiyosiy tilshunoslik, korpus lingvistikasi, parallel korpus, kontrastiv frazeologiya, lingvomadaniyat, ekvivalentlik, freym semantikasi, o‘zlashma, tarjima strategiyasi.
note: Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/17643)
abstract: Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi gastronomik birliklarni (taom nomlari, ingredientlar, pishirish jarayonlari, oshxona anjomlari hamda ovqatga oid frazeologik va diskurs birliklar) qiyosiy o‘rganish uchun samarali metodlar va ilmiy tamoyillar tizimlashtiriladi. Tadqiqotning tayanch g‘oyasi shundan iboratki, gastronomik leksika “oddiy nomlar ro‘yxati” emas, balki madaniy identitet, ijtimoiy amaliyot, registr va diskurs me’yorlari bilan uzviy bog‘langan semantik tizimdir; shuning uchun qiyosiy tahlil bir vaqtning o‘zida leksik-semantik, lingvomadaniy va pragmatik qatlamlarni qamrab olishi kerak. Metodik asos sifatida korpusga tayangan kontrastiv tilshunoslik (monolingval va parallel korpuslardan foydalanish), kvantitativ kontrastiv tahlil, kontrastiv frazeologiya yondashuvlari, shuningdek, Frame-based Terminology Theory doirasida “ovqat” kategoriyalarini freym va kollokatsiyalar orqali modellashtirish imkoniyatlari umumlashtiriladi. Maqola natijasi sifatida “ma’lumot tanlash → birliklarni ajratish → korpusiy profil → semantik-freym tahlili → lingvomadaniy izoh → ekvivalent/translation strategiyasi” ketma-ketligiga qurilgan amaliy protokol va asosiy tamoyillar (qiyosiylik, representativlik, janr mosligi, ekvivalentlikning ko‘p darajaliligi, triangulyatsiya) taklif etiladi. O‘zbek tilida oziq-ovqat nomlarining o‘zlashuv jarayonlari va yangi gastronomik nomlarning kirib kelishi haqidagi kuzatuvlar (tezpishar taom nomlari misolida) gastronomik birliklarni qiyosiy o‘rganishda sinxron va diaxron parametrlarni ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi. 
date: 2026-04-10
date_type: published
publisher: "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
official_url: https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/17643
id_number: oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/17643
full_text_status: none
publication: XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
citation:   qizi, Allayarova Nigora Xushboq, Narmuratovna, Safarova Farida  (2026) INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GASTRONOMIK BIRLIKLARNI QIYOSIY O‘RGANISHNING METODLARI VA TAMOYILLARI.  XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi.