…
comment: The repository administrator has not yet configured an RDF license.
primary topic: SIYOSIY TERMIN TUSHUNCHASI, UNING SHAKLLANISH MANBALARI VA TERMINOLOGIK XUSUSIYATLARI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)

SIYOSIY TERMIN TUSHUNCHASI, UNING SHAKLLANISH MANBALARI VA TERMINOLOGIK XUSUSIYATLARI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)
type: AcademicArticle
type: Article
abstract: Maqolada “siyosiy termin” tushunchasi terminologiya fanining konseptga yo‘naltirilgan (concept-oriented) yondashuvi asosida izohlanadi va ingliz hamda o‘zbek tillaridagi siyosiy-ijtimoiy leksikaning shakllanish manbalari, normlanishi va qo‘llanish xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi global boshqaruv, xalqaro indekslar, transmilliy siyosiy muloqot hamda davlat tilini rivojlantirish siyosati sharoitida siyosiy terminlarning bir xilligi (standardlashuv), aniqligi (univokallik) va tarjima muammolarining keskinlashgani bilan belgilanadi. Material sifatida xalqaro boshqaruv ko‘rsatkichlari (Worldwide Governance Indicators) hujjatlari va metodologik izohlari, Korrupsiyani idrok etish indeksi (CPI) tavsifi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni va Atamalar komissiyasi faoliyatini takomillashtirishga doir normativ hujjat matnlari, hamda ommaviy-analitik matnlarda uchraydigan WGI atamalarining o‘zbekcha muqobillari tanlandi. Metod sifatida hujjatlarni lingvistik-kontent tahlili, termin hosil bo‘lish modellarini (o‘zlashma, kalkalash, affiksatsiya, birikma/kompozitsiya, abbreviatsiya) belgilash va terminologik xususiyatlarni (monosemiya, sinonimiya, variativlik, stilistik neytrallik, tizimlilik) baholash qo‘llandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ingliz siyosiy terminologiyasi ko‘p hollarda ko‘p komponentli ot birikmalari va qisqartmalar (acronym) orqali ixcham “institutsional” ma’no yaratadi; o‘zbek siyosiy terminologiyasida esa o‘zlashmalar bilan bir qatorda kalkalash, -lik/-dor/-iy kabi affikslar, izofali-genitiv qurilmalar va “X bo‘yicha Y” tipidagi konstruktsiyalar yuqori ulushni egallaydi. O‘zbek terminologiyasida normativ institutsionallashtirish (Atamalar komissiyasi) kuchaygani variativlikni kamaytirish va terminlarni yagona konsept tizimida mustahkamlashga xizmat qilishi asoslandi.
date: 2026-01-30
status: published
author list: authors
type: EPrint
type: ArticleEPrint
is part of: repository

"XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
type: Organization

XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
type: Collection

Tairova Mahfuza Abdisattarovna
type: Person
given name: Tairova Mahfuza
family name: Abdisattarovna

Norboyeva Marjona Safar qizi
type: Person
given name: Norboyeva Marjona Safar
family name: qizi

HTML Summary of #70973 SIYOSIY TERMIN TUSHUNCHASI, UNING SHAKLLANISH MANBALARI VA TERMINOLOGIK XUSUSIYATLARI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)
format: text/html
primary topic: SIYOSIY TERMIN TUSHUNCHASI, UNING SHAKLLANISH MANBALARI VA TERMINOLOGIK XUSUSIYATLARI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)