{
      "publication": "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi",
      "lastmod": "2026-05-26 16:00:30",
      "eprint_status": "archive",
      "keywords": "siyosiy termin, terminologiya, konsept va atama, kalkalash, o\u2018zlashma, termin normasi, ingliz tili, o\u2018zbek tili, tarjima ekvivalentligi, governance ko\u2018rsatkichlari",
      "sword_depositor": 1,
      "dir": "disk0/00/07/09/73",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "given": "Norboyeva Marjona Safar",
            "honourific": null,
            "lineage": null,
            "family": "qizi"
          }
        },
        {
          "name": {
            "family": "Abdisattarovna",
            "lineage": null,
            "honourific": null,
            "given": "Tairova Mahfuza"
          }
        }
      ],
      "eprintid": 70973,
      "title": "SIYOSIY TERMIN TUSHUNCHASI, UNING SHAKLLANISH MANBALARI VA TERMINOLOGIK XUSUSIYATLARI (INGLIZ VA O\u2018ZBEK TILLARI MISOLIDA)",
      "status_changed": "2026-05-26 16:00:30",
      "abstract": "Maqolada \u201csiyosiy termin\u201d tushunchasi terminologiya fanining konseptga yo\u2018naltirilgan (concept-oriented) yondashuvi asosida izohlanadi va ingliz hamda o\u2018zbek tillaridagi siyosiy-ijtimoiy leksikaning shakllanish manbalari, normlanishi va qo\u2018llanish xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi global boshqaruv, xalqaro indekslar, transmilliy siyosiy muloqot hamda davlat tilini rivojlantirish siyosati sharoitida siyosiy terminlarning bir xilligi (standardlashuv), aniqligi (univokallik) va tarjima muammolarining keskinlashgani bilan belgilanadi. Material sifatida xalqaro boshqaruv ko\u2018rsatkichlari (Worldwide Governance Indicators) hujjatlari va metodologik izohlari, Korrupsiyani idrok etish indeksi (CPI) tavsifi, shuningdek O\u2018zbekiston Respublikasining \u201cDavlat tili haqida\u201dgi Qonuni va Atamalar komissiyasi faoliyatini takomillashtirishga doir normativ hujjat matnlari, hamda ommaviy-analitik matnlarda uchraydigan WGI atamalarining o\u2018zbekcha muqobillari tanlandi. Metod sifatida hujjatlarni lingvistik-kontent tahlili, termin hosil bo\u2018lish modellarini (o\u2018zlashma, kalkalash, affiksatsiya, birikma/kompozitsiya, abbreviatsiya) belgilash va terminologik xususiyatlarni (monosemiya, sinonimiya, variativlik, stilistik neytrallik, tizimlilik) baholash qo\u2018llandi. Natijalar shuni ko\u2018rsatadiki, ingliz siyosiy terminologiyasi ko\u2018p hollarda ko\u2018p komponentli ot birikmalari va qisqartmalar (acronym) orqali ixcham \u201cinstitutsional\u201d ma\u2019no yaratadi; o\u2018zbek siyosiy terminologiyasida esa o\u2018zlashmalar bilan bir qatorda kalkalash, -lik/-dor/-iy kabi affikslar, izofali-genitiv qurilmalar va \u201cX bo\u2018yicha Y\u201d tipidagi konstruktsiyalar yuqori ulushni egallaydi. O\u2018zbek terminologiyasida normativ institutsionallashtirish (Atamalar komissiyasi) kuchaygani variativlikni kamaytirish va terminlarni yagona konsept tizimida mustahkamlashga xizmat qilishi asoslandi.",
      "rev_number": 1,
      "datestamp": "2026-05-26 16:00:30",
      "publisher": "\"XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA\u02bcLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR\" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi",
      "official_url": "https://universalpublishings.com/index.php/itfttdm/article/view/16403",
      "subjects": [
        "siyosiy termin, terminologiya, konsept va atama, kalkalash, o\u2018zlashma, termin normasi, ingliz tili, o\u2018zbek tili, tarjima ekvivalentligi, governance ko\u2018rsatkichlari"
      ],
      "userid": 1,
      "note": "Imported from Universal Publishings (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16403)",
      "ispublished": "pub",
      "metadata_visibility": "show",
      "date_type": "published",
      "date": "2026-01-30",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/70973",
      "id_number": "oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/16403",
      "type": "article",
      "full_text_status": "none"
    }