%X Miya organizmdagi eng metabolik faol a’zo bo‘lib, tana og‘irligining atigi 2% ini tashkil etganiga qaramay, umumiy kislorod iste’molining 20% dan ortig‘ini, glyukozaning esa taxminan 25% ini sarflaydi. Bu energiya talabi asosan neyronlarning bioelektrik faolligi, ion gradientlarini saqlash, sinaptik uzatish va plastiklik jarayonlarini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilgan. Ushbu maqolada miya energiya metabolizmining asosiy yo‘llari — glyukoliz, sitrat sikli va oksidlovchi fosforlanish, shuningdek, asosiy substratlar — glyukoza, laktat va keton jismlarining roli tahlil qilinadi. Shuningdek, astrositlar va neyronlar o‘rtasidagi metabolik aloqalar, ishemik holatlarda metabolik muvozanatning buzilishi va zamonaviy tadqiqotlarning klinik ahamiyati yoritiladi.
%O Imported from MJST Journal (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/4743)
%J Multidisciplinary Journal of Science and Technology
%I Center for Tech and Media Research
%L arxiv62031
%R oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/4743
%D 2025
%T MIYA ENERGIYA METABOLIZMI – ASOSIY YO‘LLAR VA MUHIM MODDALAR
%A Rayimqulov Firdavs Azimjon o‘g‘li
%A To‘lqinov Hamidulla Xamdam o‘g‘li
%A Xaydarov Islom Norboy o‘g‘li
%K Miya metabolizmi, glyukoza, glyukoliz, oksidlovchi fosforlanish, astrosit-neyron aloqasi, energiya substratlari, ishemiya, neyrofiziologiya