%0 Journal Article %A o‘g‘li, Rayimqulov Firdavs Azimjon %A o‘g‘li, To‘lqinov Hamidulla Xamdam %A o‘g‘li, Xaydarov Islom Norboy %D 2025 %F arxiv:62031 %I Center for Tech and Media Research %J Multidisciplinary Journal of Science and Technology %K Miya metabolizmi, glyukoza, glyukoliz, oksidlovchi fosforlanish, astrosit-neyron aloqasi, energiya substratlari, ishemiya, neyrofiziologiya %T MIYA ENERGIYA METABOLIZMI – ASOSIY YO‘LLAR VA MUHIM MODDALAR %U https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/62031/ %X Miya organizmdagi eng metabolik faol a’zo bo‘lib, tana og‘irligining atigi 2% ini tashkil etganiga qaramay, umumiy kislorod iste’molining 20% dan ortig‘ini, glyukozaning esa taxminan 25% ini sarflaydi. Bu energiya talabi asosan neyronlarning bioelektrik faolligi, ion gradientlarini saqlash, sinaptik uzatish va plastiklik jarayonlarini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilgan. Ushbu maqolada miya energiya metabolizmining asosiy yo‘llari — glyukoliz, sitrat sikli va oksidlovchi fosforlanish, shuningdek, asosiy substratlar — glyukoza, laktat va keton jismlarining roli tahlil qilinadi. Shuningdek, astrositlar va neyronlar o‘rtasidagi metabolik aloqalar, ishemik holatlarda metabolik muvozanatning buzilishi va zamonaviy tadqiqotlarning klinik ahamiyati yoritiladi. %Z Imported from MJST Journal (OAI id oai:ojs.pkp.sfu.ca:article/4743)