%K вабо; Vibrio cholerae; патогенез; холера токсини (CT); TCP пили %T VIBRIO CHOLERAE ТОМОНИДАН КЕЛИБ ЧИҚАДИГАН ВАБО КАСАЛЛИГИНИНГ ПАТОГЕНЕЗИ: МОЛЕКУЛЯР-МИКРОБИОЛОГИК МЕХАНИЗМЛАР, КЛИНИК ХУСУСИЯТЛАР ВА ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР %A Муҳаммадали Бўриев %A Шоҳруҳ Хушбоқов %A Азиза Бобомуродова %A Мужгона Жумаева %R oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/525 %D 2026 %L arxiv54267 %I South Aral Region Medical Journal %O Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/525) %J South Aral Region Medical Journal %X Вибрио холерае O1 ва O139 серогруппалари томонидан бошланадиган патогенетик жараённи молекуляр-микробиологик даражада таҳлил қилиш, вирулентлик омилларининг биокимёвий механизмларини ва клиник аҳамиятини кўрсатиш. Методлар: 2000-2024 йиллар давомида нашр этилган 150 дан ортиқ халқаро ва маҳаллий илмий манбалар асосида тизимли адабиёт таҳлили амалга оширилди. Натижалар: V. cholerae патогенези кўп босқичли молекуляр каскад сифатида тавсифланади: колонизация (TCP пили), токсин секрецияси (CT), cAMP-CFTR сигнализация ва массив секретор диарея. Холера токсини таъсирида cAMP даражаси 10-100 баробарга ошади, натижада 20 л/кунгача суюқлик йўқолади. Хулоса: Вабо патогенези вирулентлик омилларининг мувофиқлашган таъсири натижасида вужудга келувчи мураккаб биологик жараён бўлиб, уни чуқур тушуниш диагностика, даволаш ва профилактика самарадорлигини тубдан оширади