    {
      "date": "2026-04-13",
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/54147",
      "id_number": "oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/499",
      "type": "article",
      "full_text_status": "none",
      "official_url": "http://journal.urdti.uz/index/article/view/499",
      "subjects": [
        "Diabetik retinopatiya",
        "tomir endotelial o'sish omili",
        "VEGF",
        "shishasimon tanaga qon quyilishi"
      ],
      "userid": 1,
      "note": "Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/499)",
      "ispublished": "pub",
      "date_type": "published",
      "metadata_visibility": "show",
      "rev_number": 1,
      "datestamp": "2026-05-26 15:46:48",
      "publisher": "South Aral Region Medical Journal",
      "lastmod": "2026-05-26 15:46:48",
      "publication": "South Aral Region Medical Journal",
      "eprint_status": "archive",
      "keywords": "Diabetik retinopatiya; tomir endotelial o'sish omili; VEGF; shishasimon tanaga qon quyilishi",
      "sword_depositor": 1,
      "dir": "disk0/00/05/41/47",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "family": "Tadjiyeva",
            "lineage": null,
            "given": "Feruza",
            "honourific": null
          }
        },
        {
          "name": {
            "honourific": null,
            "given": "Shaxnoza",
            "family": "Atajanova",
            "lineage": null
          }
        },
        {
          "name": {
            "family": "Xamroyev",
            "lineage": null,
            "given": "Farrux",
            "honourific": null
          }
        },
        {
          "name": {
            "family": "Otaboyev",
            "lineage": null,
            "given": "Javohir",
            "honourific": null
          }
        },
        {
          "name": {
            "given": "Bonu",
            "honourific": null,
            "family": "Rustamova",
            "lineage": null
          }
        }
      ],
      "eprintid": 54147,
      "status_changed": "2026-05-26 15:46:48",
      "title": "QANDLI DIABET BILAN OG\u2019RIGAN BEMORLAR ORASIDA DIABETIK RETINOPATIYA RIVOJLANISHINI OLDINI OLISH",
      "abstract": "Diabetik retinopatiya (DR) \u2014 o\u2018sib borayotgan global diabet epidemiyasi fonida ko\u2018rlikka olib keluvchi yetakchi sabab bo\u2018lib qolmoqda. Xususan, proliferativ diabetik retinopatiya va diabetik makulopatiya holatlari bemorlarning hayot sifatini jiddiy pasaytiradi.Ushbu tadqiqot diabetik retinopatiyaning tashxisi va davolanishiga zamonaviy yondashuvlarni tahlil qilish bilan dolzarb ahamiyatga ega.Qandli diabet aholi orasidagi eng global kasalliklaridan biri bo\u2019lib, 2040-yilga kelib dunyo bo\u2019yicha mehnatga layoqatli 642 million kishi ushu kasallikdan aziyat chekishi va asosan ularning 75% daromadi o\u2019rtacha va past bo\u2019lgan davlatlar orasida bo\u2019lishi taxmin qilinmoqda. Qandli diabet kasalligining qon-tomir o\u2019zgarishlaridan biri bu - diabetik retinopatiya (DR), ko\u2019zning ko\u2019rmay qolishining asosiy sabablaridan biridir. Yallig\u2019lanish markazlarini erta aniqlash va diabetik retinopatiyaning dastlabki bosqichlarida ko\u2019zning to\u2019r pardasi va nerv to\u2019qimalarining normal ishlashini ta\u2019minlash uning ikkilamchi profilaktikasining muhim bosqichi hisoblanadi."
    }