eprintid: 54062
rev_number: 1
eprint_status: archive
userid: 1
dir: disk0/00/05/40/62
datestamp: 2026-05-26 15:46:45
lastmod: 2026-05-26 15:46:45
status_changed: 2026-05-26 15:46:45
type: article
metadata_visibility: show
sword_depositor: 1
creators_name: Akbarova, Muruvvat
title: KRUPOZ PNEV MONIYANING KELIB CHIQISH SABABLARI
ispublished: pub
subjects: krupoz pnevmoniya
subjects: Streptococcus pneumoniae
subjects: virulensiya
subjects: polimikrob infeksiya
subjects: bosqichlilik
keywords: krupoz pnevmoniya; Streptococcus pneumoniae; virulensiya; polimikrob infeksiya; bosqichlilik
note: Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/474)
abstract: Krupoz pnevmoniya (lobar pnevmoniya) oʻpkaning butun boʻlagini qamrab oluvchi massiv konsolidatsiya va klassik toʻrt bosqichli patomorfologik oʻzgarishlar bilan kechadigan eng ogʻir bakterial pnevmoniya shakllaridan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda ham asosiy qoʻzgʻatuvchisi Streptococcus pneumoniae boʻlib qolmoqda (vaksinatsiyagacha davrda 70–90%, zamonaviy kohortalarda 40–60% tasdiqlangan holatlarda). Biroq, yuqori sezuvchan molekulyar usullar (multipleks real-time PZR, metagenomik sekvenslash) shuni koʻrsatdiki, ogʻir konsolidatsiyalovchi pnevmoniyalarning koʻpchiligida bir vaqtning oʻzida bir nechta patogen – Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, anaeroblar va respirator viruslar ishtirok etadi. Ushbu ishda pnevmokokkning virulensiya mexanizmlari (polisaxarid kapsula, pnevmolizin, yuzaki oqsillar CbpA, PspA, PspC, autolizin, neyraminidazalar, pili), xost genetik polimorfizmlari (IRAK4, TIRAP, NF-κB, FCGR2A), virus-bakteriya koinfeksiyalari va patogenlarning miqdoriy yuklamasi (quantitative load) klassik krupoz koʻrinishning shakllanishidagi roli chuqur tahlil qilinadi. Antibiotiklar va keng qamrovli konʼyugat vaktsinalar (PKV13/15/20) davrida hamda klassik toʻrt bosqichli morfologiya faqat cheklangan holatlarda saqlanib qolayotganining molekulyar va immunologik sabablari maxsus yoritiladi.
date: 2026-03-14
date_type: published
publisher: South Aral Region Medical Journal
official_url: http://journal.urdti.uz/index/article/view/474
id_number: oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/474
full_text_status: none
publication: South Aral Region Medical Journal
citation:   Akbarova, Muruvvat  (2026) KRUPOZ PNEV MONIYANING KELIB CHIQISH SABABLARI.  South Aral Region Medical Journal.