  @prefix cc: <http://creativecommons.org/ns#> .
  @prefix rdf: <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#> .
  @prefix owl: <http://www.w3.org/2002/07/owl#> .
  @prefix bibo: <http://purl.org/ontology/bibo/> .
  @prefix foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/> .
  @prefix skos: <http://www.w3.org/2004/02/skos/core#> .
  @prefix void: <http://rdfs.org/ns/void#> .
  @prefix dct: <http://purl.org/dc/terms/> .
  @prefix ep: <http://eprints.org/ontology/> .
  @prefix xsd: <http://www.w3.org/2001/XMLSchema#> .
  @prefix eprel: <http://eprints.org/relation/> .
  @prefix geo: <http://www.w3.org/2003/01/geo/wgs84_pos#> .
  @prefix epid: <https://arxiv.universalpublishings.com/id/> .
  @prefix dc: <http://purl.org/dc/elements/1.1/> .
  @prefix event: <http://purl.org/NET/c4dm/event.owl#> .
  @prefix doi: <https://doi.org/> .
  @prefix rdfs: <http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#> .

<>
	foaf:primaryTopic <https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705>;
	rdfs:comment "The repository administrator has not yet configured an RDF license."^^xsd:string .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705#authors>
	rdf:_1 <https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-79a410e7f519b5e06c55c24cc8c85273>;
	rdf:_2 <https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-fd9a6c03b35dc367db5759459db61fbd> .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705/>
	dc:format "text/html";
	dc:title "HTML Summary of #52705 \n\nBOLALAR VA O‘SMIRLARDA METABOLIK SINDROMINING ZAMONAVIY JIHATLARI\n\n";
	foaf:primaryTopic <https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705> .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705>
	bibo:abstract "Bugungi kunda bolalar va o‘smirlar orasida metabolik sindrom (MS) tarqalishining ortib borishi global miqyosdagi dolzarb tibbiy-ijtimoiy muammo sifatida qaralmoqda. Ilgari faqat kattalar orasida uchraydigan ushbu patologik holat hozirgi kunda yosh avlod salomatligiga jiddiy xavf tug‘dirmoqda. Bolalik davrida noto‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik yetishmasligi, stress va ekologik omillar metabolik buzilishlarning erta rivojlanishiga sabab bo‘lmoqda. So‘nggi yillarda o‘tkazilgan epidemiologik tadqiqotlar semirish, arterial gipertenziya, dislipidemiya va insulin rezistentligi holatlarining ko‘payganini tasdiqlaydi.\nTadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, metabolik sindrom rivojlanishida genetik moyillik bilan bir qatorda, ovqatlanish xususiyatlari, gipodinamiya va perinatal davrdagi oziqlanish buzilishlari muhim rol o‘ynaydi. Ayniqsa, homila davrida yoki erta bolalikda oziqa moddalarning yetishmovchiligi mitoxondrial faoliyatning pasayishiga, keyinchalik esa insulin sekresiyasi va yog‘ almashinuvi buzilishlariga olib keladi. Shuningdek, adenovirusli infeksiya, abdominal semirish va gormonal disbalanslar MS patogenezining muhim bo‘g‘inlari sifatida qaraladi. Zamonaviy pediatriyada MS diagnostikasi uchun yagona mezonlar tizimi hali to‘liq shakllanmagan bo‘lsa-da, IDF (2005, 2007) tavsiyalariga ko‘ra abdominal semirish asosiy diagnostik belgi sifatida e’tirof etiladi. Shu bilan birga, insulin rezistentligi, dislipidemiya va arterial gipertenziya kabi laborator va klinik ko‘rsatkichlarning majmuaviy bahosi eng ishonchli yondashuv hisoblanadi.\nMetabolik sindromning erta aniqlanishi, xavf omillarini bartaraf etish va bolalikdan sog‘lom turmush tarzini shakllantirish kelajakda yurak-qon tomir kasalliklari, 2-tur diabet va boshqa xronik patologiyalarni kamaytirishda muhim ahamiyatga ega. Shu bois, ushbu sindromning patogenezini chuqur o‘rganish, erta diagnostika mezonlarini takomillashtirish hamda samarali profilaktik strategiyalarni ishlab chiqish zamonaviy pediatriyaning eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi."^^xsd:string;
	bibo:authorList <https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705#authors>;
	bibo:status <http://purl.org/ontology/bibo/status/published>;
	dct:creator <https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-79a410e7f519b5e06c55c24cc8c85273>,
		<https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-fd9a6c03b35dc367db5759459db61fbd>;
	dct:date "2026-02-16";
	dct:isPartOf <https://arxiv.universalpublishings.com/id/repository>,
		<https://arxiv.universalpublishings.com/id/publication/ext-dbed9f2336796bf48bec732d36c8b42e>;
	dct:publisher <https://arxiv.universalpublishings.com/id/org/ext-dbed9f2336796bf48bec732d36c8b42e>;
	dct:title "BOLALAR VA O‘SMIRLARDA METABOLIK SINDROMINING ZAMONAVIY JIHATLARI"^^xsd:string;
	rdf:type bibo:AcademicArticle,
		bibo:Article,
		ep:ArticleEPrint,
		ep:EPrint;
	rdfs:seeAlso <https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/52705/> .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/org/ext-dbed9f2336796bf48bec732d36c8b42e>
	foaf:name "South Aral Region Medical Journal"^^xsd:string;
	rdf:type foaf:Organization .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-79a410e7f519b5e06c55c24cc8c85273>
	foaf:familyName "Babadjanova"^^xsd:string;
	foaf:givenName "Faniya"^^xsd:string;
	foaf:name "Faniya Babadjanova"^^xsd:string;
	rdf:type foaf:Person .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/person/ext-fd9a6c03b35dc367db5759459db61fbd>
	foaf:familyName "Muyassar"^^xsd:string;
	foaf:givenName "Sultanova"^^xsd:string;
	foaf:name "Sultanova Muyassar"^^xsd:string;
	rdf:type foaf:Person .

<https://arxiv.universalpublishings.com/id/publication/ext-dbed9f2336796bf48bec732d36c8b42e>
	foaf:name "South Aral Region Medical Journal"^^xsd:string;
	rdf:type bibo:Collection .

