eprintid: 52602
rev_number: 1
eprint_status: archive
userid: 1
dir: disk0/00/05/26/02
datestamp: 2026-05-26 15:45:44
lastmod: 2026-05-26 15:45:44
status_changed: 2026-05-26 15:45:44
type: article
metadata_visibility: show
sword_depositor: 1
creators_name: Qurbonova, Gulnoza
creators_name: Kibriyeva, Maxfirat
title: POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI
ispublished: pub
subjects: polifarmatsiya
subjects: dori–dori o‘zaro ta’siri
subjects: nojo‘ya dori reaksiyasi
subjects: dori xavfsizligi
subjects: medication reconciliation
keywords: polifarmatsiya; dori–dori o‘zaro ta’siri; nojo‘ya dori reaksiyasi; dori xavfsizligi; medication reconciliation
note: Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/309)
abstract: Polifarmatsiya (odatda 5 va undan ortiq dori vositasini bir vaqtda qabul qilish) ko‘p kasallikli bemorlarda klinik natijalarni yaxshilashi mumkin, biroq u dori–dori o‘zaro ta’sirlari (DDI), nojo‘ya dori reaksiyalari, dori xatolari, adherens pasayishi hamda davolash xarajatlarining ortishi bilan bog‘liq xavflarni sezilarli oshiradi. Ayniqsa, keksa yosh, buyrak/jigar funksiyasi pasayishi, tor terapevtik oraliqli preparatlar (antikoagulyantlar, antiaritmiklar va boshqalar) qabul qilinishi hamda OTC/fitopreparatlar qo‘shilishi klinik ahamiyatli DDI ehtimolini kuchaytiradi. Ushbu tahliliy maqolada polifarmatsiyaning asosiy sabablari va “o‘rinli” hamda “muammoli” polifarmatsiya tushunchalari yoritiladi; farmakokinetik (CYP fermentlari, P-gp, absorbsiya va eliminatsiya o‘zgarishi) va farmakodinamik (qon ketish, giperkalemiya, sedatsiya/yiqilish, QT oralig‘i uzayishi) o‘zaro ta’sir mexanizmlari tizimlashtiriladi. Shuningdek, xavfni kamaytirish uchun dori yarashtirish (medication reconciliation), strukturali dori ko‘rib chiqish (medication review), skrining mezonlari (Beers, STOPP/START) hamda “Avoid–Adjust–Monitor” tamoyiliga asoslangan amaliy boshqaruv algoritmi taklif etiladi. Maqola yakunida individual depreskribing yondashuvi va monitoring orqali polifarmatsiya xavfsizligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi
date: 2026-02-14
date_type: published
publisher: South Aral Region Medical Journal
official_url: http://journal.urdti.uz/index/article/view/309
id_number: oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/309
full_text_status: none
publication: South Aral Region Medical Journal
citation:   Qurbonova, Gulnoza, Kibriyeva, Maxfirat  (2026) POLIFARMATSIYA VA DORI–DORI O‘ZARO TA’SIRLARI: KLINIK XAVFLAR, PROFILAKTIKA VA DORI KO‘RIB CHIQISH (MEDICATION REVIEW) ALGORITMLARI.  South Aral Region Medical Journal.