%D 2026 %R oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/35 %T БОШ МИЯ ЖАРОХАТИДАН ЎЛИМНИНГ ТУРЛИ МУДДАТЛАРИДА ҚОН ТОМИР ТЎРЛАРИ ВА МИЯ ҚОРИНЧАЛАРИ ЭПЕНДИМАСИНИНГ ХУСУСИЯТЛАРИ %A Мехрибан Исмаилова %K бош мия жароҳати; морфология; эпендима; қон томир ўримлари; ликвор айланиши %X Ушбу тадқиқотда ўткир бош мия жароҳати (БМЖ) оқибатида турли муддатларда (жароҳатдан сўнг 3 кундан 2 ойгача) вафот этган 15 нафар жабрланувчининг бош мия қоринчалари эпендимаси ва қон томир ўримларининг морфологик ҳолати таҳлил қилинди. Материал 2019–2024 йилларда Ўзбекистон Республикаси ихтисослаштирилган нейрохирургия марказида йиғилган. Макро- ва гистологик тадқиқотлар асосида вентрикуляр тизим тузилмаларидаги ўзгаришлар ўрганилди. Аниқланишича, хориоидал эпителий ва эпендимал қопламда турли даражадаги патологик ўзгаришлар мавжуд: шиш, десквамация, локал узилишлардан то эпителий қатламининг тўлиқ йўқолишигача, “ўйиқ” ва “чўнтак”лар шаклланишигача. Морфологик ўзгаришларнинг намоён бўлиш даражаси жабрланувчиларнинг ҳаёт давомийлиги ва жароҳат оғирлигига бевосита боғлиқ экани кўрсатилди. Ушбу ўзгаришлар ликвор айланиши бузилишига, гидроцефалия ривожланишига ва бош мия шишининг кучайишига олиб келиши мумкин. Олинган натижалар суд-тиббий амалиётда оғир БМЖни баҳолашда қўшимча эксперт мезонлари сифатида аҳамиятлидир. %O Imported from URDTI Journal (OAI id oai:ojs2.journal.urdti.uz:article/35) %J South Aral Region Medical Journal %I South Aral Region Medical Journal %L arxiv50504