    {
      "abstract": "Ushbu maqolada xordalilar tipi umurtqalilar kenja tipining to\u2018rtoyoqlilar katta sinfi haqida bayon qilinadi. Ular, asosan, to\u2018rt oyoqlab yurishi bilan harakterlidir. Quruqlikda o\u2018pkasi bilan nafas oladi. Sezgi organlari yaxshi taraqqiy etgan. To\u2018rtoyoqlilarga kelib, nerv sistemasida yarimsharlar, miyachada burmalar va yarimsharlarda bo\u2018rtmalar paydo bo\u2018lgan. Sezgi organlarida o\u2018rta, tashqi quloqlar va quloq suprasi hosil bo\u2018ladi. Ularda jinsiy demorfizm va nasliga g\u2018amxorlik qilish rivojlangan. Tayanch- harakat sistemasida qovurg\u2018a, to\u2018sh, o\u2018mrov rivojlanib, ko\u2018krak qafasini hosil qiladi(baqadan tashqari). Shunday qilib to\u2018rtoyoqli umurtqali hayvonlarning morfologik va ekologik xilma-xilligi ularning butun biosferani egallab olganligi natijasida yuzaga keladi.",
      "issn": "2992-8869",
      "lastmod": "2026-06-19 09:36:11",
      "dir": "disk0/00/10/22/71",
      "pagerange": "703-711",
      "official_url": "https://universalpublishings.com/index.php/jsiru/article/view/2907",
      "creators": [
        {
          "name": {
            "lineage": null,
            "given": "Turdialiyeva Namuna Turg\u2018unali Qizi",
            "family": "Turdialiyeva Namuna Turg\u2018unali Qizi",
            "honourific": null
          }
        },
        {
          "name": {
            "given": "Yigitaliyeva Gulhayo Murotali Qizi",
            "lineage": null,
            "honourific": null,
            "family": "Yigitaliyeva Gulhayo Murotali Qizi"
          }
        },
        {
          "name": {
            "lineage": null,
            "given": "Toshmatova Gulyora Muxitdin Qizi",
            "family": "Toshmatova Gulyora Muxitdin Qizi",
            "honourific": null
          }
        }
      ],
      "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/eprint/102271",
      "keywords": "to\u2018rtoyoqlilar, respirator, visseral, neopallum, suvda va  quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar, qushlar, sut emizuvchilar",
      "title": "To\u2018rtoyoqlilar yoki quruqlikda yashovchi umurtqalilar (Tetrapodalilar)  katta sinfining biosferadagi morfologik va ekologik o\u2018rni",
      "date": "2023-11-30",
      "eprintid": 102271,
      "datestamp": "2026-06-19 09:36:11",
      "eprint_status": "archive",
      "metadata_visibility": "show",
      "publication": "Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan",
      "volume": 1,
      "status_changed": "2026-06-19 09:36:11",
      "documents": [
          {
            "rev_number": 2,
            "docid": 23882,
            "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/document/23882",
            "pos": 1,
            "security": "public",
            "format": "application/pdf",
            "main": "703-711.pdf",
            "language": "en",
            "placement": 1,
            "eprintid": 102271,
            "content": "published",
            "files": [
                {
                  "hash": "85fb98af7d80a1b8929d8720650e694d",
                  "fileid": 166619,
                  "uri": "https://arxiv.universalpublishings.com/id/file/166619",
                  "datasetid": "document",
                  "filename": "703-711.pdf",
                  "mime_type": "application/pdf",
                  "objectid": 23882,
                  "mtime": "2026-06-19 09:36:11",
                  "filesize": 706858,
                  "hash_type": "MD5"
                }
            ]
          }
      ],
      "type": "article",
      "number": 8,
      "full_text_status": "public",
      "rev_number": 3,
      "ispublished": "pub"
    }