GENDER TILSHUNOSLIKDA OLIMLARNING “GENDER” TUSHUNCHASI HAQIDA QARASHLARI

Gender tili — bu tilshunoslikda erkaklar va ayollar o‘rtasidagi til va muloqot farqlarini o‘rganadigan soha hisoblanadi. Genderning tilshunoslikdagi o‘rni va ahamiyati ilmiy doiralarda keng muhokama qilinadi. Ko‘plab olimlar genderning til orqali shakllanishini va tilda qanday ifodalanishini tadqiq etishgan. Gender faqat biroz biologik yoki biologik-jinsiy tushuncha emas, balki ijtimoiy va madaniy qatlamlarga asoslangan, til orqali quriladigan, o‘zgaruvchan va dinamik bir konsepsiya sifatida qaraladi.
Judith Butler, Deborah Cameron, Robin Lakoff kabi olimlar genderni faqat biologik emas, balki ijtimoiy konstruksiya sifatida tushunadilar va uni til orqali dekonstruksiya qilish zarurligini ta’kidlaydilar. Boshqa olimlar esa, ayollar va erkaklar o‘rtasidagi til farqlarini va kommunikativ uslublarini, muloqot jarayonida gender roli va o‘zgaruvchanligini o‘rganishga e’tibor qaratgan. Gender tili orqali power (hokimiyat) va identity (identifikatsiya) masalalari ham muhim jihat bo‘lib, til yordamida gender ierarxiyasini, stereotiplarini va patriarchal tuzilmalarni tasvirlash mumkin.
Ushbu tadqiqotda genderning tilshunoslikdagi ahamiyati, tilda gender roli va identifikatsiyasi, shuningdek, gender tili va muloqoti haqida olimlarning qarashlari keng ko‘lamda o‘rganiladi. Bu soha tahlili genderni anglash va uni til orqali tahlil qilishda yangi perspektivalarni taqdim etadi.