MOYAK SARATONIDA SERTOLI HUJAYRALARIDA KUZATILADIGAN MORFOFUNKSIONAL O‘ZGARISHLAR

maqolada moyak saratoni, ayniqsa germinal kelib chiqishli o‘smalar va ularning invazivdan oldingi bosqichi germ hujayra neoplaziyasi in situ fonida Sertoli hujayralarida yuz beradigan asosiy morfologik va funksional siljishlar tahlil qilindi. Sertoli hujayrasi normal holatda spermatogenezning tayanch elementi, qon–moyak to‘sig‘ining asosiy tashkilotchisi, endokrin va parakrin signal uzatish markazi hamda mahalliy immunoregulyator bo‘lib xizmat qiladi. Shu sababli uning o‘zgarishi nafaqat mikroskopik belgilar majmui, balki o‘sma mikro-muhitining shakllanishini belgilovchi patobiologik hodisadir. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, moyak saratonida Sertoli hujayralari dedifferensiyalanish, sitoskelet va yadroviy morfologiyaning qayta qurilishi, androgen reseptori faolligining pasayishi yoki notekislanishi, fetal markerlar, xususan KRT18 qayta ekspressiyasi, SOX2 bilan bog‘liq o‘zgarishlar, klodin-11, JAM-A, ZO-1 va connexin-43 kabi birikma oqsillarining noto‘g‘ri joylanishi bilan tavsiflanadi. Bu jarayonlar qon–moyak to‘sig‘ining zaiflashuvi, germ hujayralar differensiyalanishining buzilishi, immun imtiyozli muhitning o‘zgarishi va o‘smaning progressiyasi uchun qulay stromal sharoit paydo bo‘lishi bilan kechadi. Maqolada ushbu o‘zgarishlarning diagnostik, patogenetik va prognostik ahamiyati yoritildi hamda Sertoli hujayrasini o‘sma biomarkeri va terapevtik nishon sifatida baholash istiqbollari ko‘rsatib berildi